Je innerlijke reptiel

en hoe je ’m op de fiets krijgt

Van snelfietsroutes tot hippe regenkleding; met smoesjes om niet te fietsen kun je tegenwoordig niet meer aankomen. Genoeg gear en gadgets die fietsen leuk en laagdrempelig maken. En dan is het nog gezond ook. Waarom springen we dan tóch niet en masse op onze stalen ros naar supermarkt of kantoor?

Spoiler: omdat ons reptielenbrein daar stiekem een stokje voor steekt. Het oergedeelte van onze hersenen is dol op de comfortzone. Het wil alles vooral zo houden als het is, want dat is veilig. Denk je erover om op de fiets te springen, terwijl je dat eigenlijk nooit doet? Dan heeft het reptielenbrein steevast een argument paraat om toch vooral lekker de auto te pakken.

Doe maar gewoon

Een snel theorielesje. Onze hersenen bestaan grofweg uit drie delen: het reptielenbrein, het zoogdierenbrein en de neocortex – het denkbrein. Het reptielenbrein is met zijn vijfhonderd miljoen jaar het oudst en vooral gericht op overleven, gewoontes en veiligheid. Het beschermt tegen gevaar en het onbekende. Daaromheen ligt het zoogdierenbrein dat op zoek gaat naar beloning. Het verdedigen van je gedrag gebeurt in het jongste deel van je brein: de neocortex.

Wegpoetsen dat negatieve gevoel

Het resultaat van je keuze om in de auto te stappen: wéér niet gefietst en met een vervelend gevoel achter het stuur. En ook dat is een manoeuvre van onze bovenkamer. Daar bestaat een mechanisme dat een onaangename spanning creëert wanneer er een verschil bestaat tussen wat we dóen en wat we daarvan vínden: cognitieve dissonantie. Als je aan het eind van de dag tóch die doos bonbons opentrekt, bijvoorbeeld. Dat knaagt een beetje. Je zou eigenlijk niet snoepen vandaag. Je brein doet er op zo’n moment alles aan om die vervelende spanning weg te poetsen.

Het valt wel mee

Bij voorkeur via de makkelijkste weg: door je keuzes te rechtvaardigen. Want de andere oplossing, je gedrag veranderen, is véél moeilijker. En dus praat je het oppeuzelen van de bonbons goed. Je hebt tenslotte zo hard gewerkt vandaag. Met fietsen werkt het precies zo. Je wilt eigenlijk de fiets pakken, maar springt uiteindelijk toch in de auto. Om het recht te breien zeg je tegen jezelf: ik heb vandaag al veel gelopen op mijn werk, en er ligt toch broccoli in de koelkast?

Aan het stuur

Volgens verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen voeren in het verkeer de primitieve delen van je hersenen – het reptielen- en het zoogdierenbrein – nogal eens de boventoon. Ook vlak voordat je op pad gaat, gebruik je onbewust vooral deze delen van je bovenkamer om keuzes te maken. Tertoolen: “Wij mensen dénken graag dat we rationeel zijn, maar dat is lang niet altijd zo. We rationaliseren ons gedrag, dat is wat anders. Als je vaker de fiets wilt pakken, moet je inspelen op alle drie de breinen. Je brein wil altijd snel een gewoonte maken van de dingen die je doet, omdat er dan ruimte ontstaat om over andere dingen na te denken." Hoe je nieuwe fietsoutfit eruit moet zien, bijvoorbeeld…

"Maar het regent zo vaak!"

Dát valt dus reuze mee. Gerard Poels nam de proef op de som en noteerde tien jaar lang of het regende of niet, in de 40 minuten die hij dagelijks naar zijn werk fietste. Resultaat: van de 3246 ritten, bleef hij 2929 keer droog. Meer dan 90%! Op hetregentbijnanooit.nl lees je al zijn bevindingen.

Verleid je brein: 5 tips

Een stukje brein dat zo koppig is als een vastgeroeste collega; ga daar maar eens tegenin. En hoe spreek je ook die twee ándere breinen succesvol aan? Vijf tips die je op weg helpen – letterlijk.

Begin klein

Probeer niet te veel in één keer te willen; begin met een kort fietstochtje op een mooie lentedag. Positieve ervaringen zorgen voor intrinsieke motivatie en houden weerstand buiten de deur. Op dat tegenwindje na dan.

Tel je kilometers

Met een stappenteller krijg je meer zin om te bewegen en wordt het serieus leuk om iedere dag je meters te maken. Op bijna elke smartphone zit een ingebouwde variant. Een smartwatch gebruiken kan natuurlijk ook.

Maak een plan (en déél het)

Het begin is er, nu doorpakken. Stel een concreet plan op en deel het met je familie, vrienden of collega’s. Bijvoorbeeld: elke vrijdag ga ik fietsen. Je plannen delen is de perfecte stok achter de deur en motiveert als een tierelier.

Vind supporters

Je hoeft het niet alleen te doen. Zoek mensen op die je steunen en aanmoedigen. O, en wees dan ook gelijk een trouwe supporter voor hún sportieve activiteiten. Win-win!

Daag anderen uit

Je zoogdierenbrein kickt op beloning, een wedstrijdje is dus altijd een goed idee. Daag collega’s uit om ook vaker de fiets te pakken. Wie van jullie fietst deze maand het meest? Gebruik Strava, Onyva of een andere sport- of fiets-app om jullie kilometers te tracken. Rondje van de zaak!

- Advertentie -

image